Blog

Giá trị thặng dư là gì? Yếu tố ảnh hưởng đến giá trị thặng dư

Chủ nghĩa tư bản ra đời gắn liền với sự phát triển của nền sản xuất hàng hóa. Theo đó mục tiêu, điều kiện tồn tại và phát triển của nghĩa tư bản chính là giá trị thặng dư. Đây là khái niệm quan trọng với các ngành, đặc biệt là ngành kinh tế và cũng được xem là phát minh quan trọng chỉ đứng sau duy vật lịch sử của C.Mác mà thôi. Tuy nhiên khái niệm này còn khá trừu tượng và nhiều người chưa hiểu rõ được giá trị thặng dư là gì? Ý nghĩa thực tiễn ra sao? Bài viết dưới đây của makemoney sẽ giúp bạn đọc có cái nhìn tổng quan và chính xác nhất.

Giá trị thặng dư là gì?

Giá trị thặng dư là phần giá trị mà công nhân lao động khi làm thuê sản sinh ra vượt qua mức giá trị lao động của họ. Nhưng phần này bị các nhà tư bản chiếm lấy hết. Đối với thực tế hoạt động sản xuất thì các nhà tư bản cần bỏ ra chi phí cho vật liệu sản xuất và mua sức lao động. Mục đích chi tiết này nhằm thu được số tiền dôi ra nằm ngoài số tiền họ bỏ ra. Theo đó, phần dư ra được gọi là giá trị thặng dư.

Phần giá trị thặng dư này được C. Mác nghiên cứu dưới góc độ hao phí lao động. Trong đó người lao động làm thuê cần sản xuất và tạo ra nhiều giá trị lớn hơn chi phí nhận được. Đồng thời đây cũng là yếu tố được quy định bởi tiền lương tối thiểu cho họ đủ sinh sống đúng bản chất là người lao động. Ngoài ra với ông, sự bóc lột lao động này chỉ được loại bỏ khi nhà tư bản trả cho họ tất cả những giá trị mới bằng giá trị được tạo ra.

Giá trị thặng dư là gì?

Giá trị thặng dư là gì?

Để giúp cho bạn đọc dễ dàng “mường tượng” cụ thể hơn khái niệm giá trị thặng dư là gì thì mời tham khảo ví dụ cụ thể sau đây nhé.

Một công nhân lao động làm việc trong 1h tạo ra giá trị sản phẩm tương đương với mức giá 5000 đồng. Nhưng đến giờ lao động thứ 2 trở đi, dựa vào cơ sở lao động thứ nhất bỏ ra thì người công nhân làm ra được giá trị tương đương 6000 đồng. Số tiền chênh lệch 5000 đồng đó chính là giá trị thặng dư sức lao động.

Bản chất của giá trị thặng dư

Bản chất giá trị thặng dư là người sở hữu các tư liệu sản xuất để bóc lột công sức người lao động của người đang sở hữu hàng hóa sức lao động nhằm tạo ra thật nhiều giá trị thặng dư hơn về mình. Hay nói dễ hiểu hơn thì bản chất của giá trị thặng dư chính là mối quan hệ dạng bóc lột giữa nhà tư bản với người làm thuê.

Việc nhà tư bản thực hiện nhiều chính sách khác nhau để bóc lột người lao động/công nhân càng nhiều thì điều đó đồng nghĩa với việc giá trị thặng dư được tạo ra sẽ càng lớn hơn. Vì vậy người nghèo thì cứ mãi nghèo mà người giàu thì cứ giàu mãi thôi.

Các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị thặng dư

Giá trị thặng dư không thể giữ nguyên trong tất cả mọi chu kỳ sản xuất kinh doanh, mọi thời điểm mà nó sẽ thay đổi xuất phát do ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác nhau, điển hình gồm:

  • Năng suất lao động: Lượng sản phẩm tạo ra tính trong một đơn vị thời gian
  • Thời gian lao động: Chính là khoảng thời gian cần tiêu tốn để người lao động sản xuất ra một mặt hàng nào đó xét trong điều kiện sản xuất bình thường.
  • Cường độ lao động: Sự bào mòn, hao phí về trí óc và sức bắp thịt của người lao động xét trong một đơn vị thời gian nào đó.
  • Ngoài ra vẫn còn tồn tại yếu tố khác như thiết bị máy móc, vốn, trình độ quản lý hay công nghệ sản xuất,…

Các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị thặng dư

Các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị thặng dư

Đáng chú ý, nếu chỉ xét riêng với lĩnh vực kinh tế thì công thức T – H – T’ cho thấy rằng dù là cá nhân hay tổ chức thì bạn chỉ cần có tiền vốn, áp dụng hiệu quả trong quá trình sản xuất kinh doanh trực tiếp/gián tiếp thì đều sẽ sinh lời. Công cụ sinh lời này là đồng tiền. Khi mà đầu tư kinh doanh thì tất cả mọi người đều đóng vai một nhà tư bản thực thụ.

Nhưng cho dù bạn ở xã hội nào đi chăng nữa thì cũng cần tìm cách làm cho giá trị thặng dư tăng cao nhất có thể. Hiện nay giải pháp áp dụng đầu tư vào thiết bị máy móc, công nghệ và trí thức trong sản xuất sẽ là hữu hiệu để tăng thêm giá trị thặng dư vì con người dù ở thời đại nào cũng cần phải tồn tại.

Các phương pháp tạo ra giá trị thặng dư

Đọc đến đây thì chắc bạn cũng đã hiểu được hết khái niệm giá trị thặng dư là gì rồi đúng không nào. Tiếp theo chúng ta sẽ tìm hiểu các phương pháp tạo ra giá trị thặng dư nhé. Theo đó hiện nay có 2 phương pháp chủ yếu đó là thặng dư tuyệt đối và tương đối.

Phương pháp giá trị thặng dư tuyệt đối

Phương pháp giá trị thặng dư tuyệt đối là phần giá trị thu được bằng việc kéo dài thời gian lao động vượt quá giới hạn thời gian đã mặc định. Theo đó khi thời gian lao động kéo dài nhưng mà thời gian lao động hàng ngày không đổi làm cho thời gian lao động thặng dư bắt đầu tăng lên mà cường độ làm việc cũng không thay đổi. Kết quả sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối sẽ là cơ sở chung đối với chế độ tư bản chủ nghĩa.

Phương pháp giá trị thặng dư tuyệt đối

Phương pháp giá trị thặng dư tuyệt đối

Phương pháp giá trị thặng dư tương đối

Khác hoàn toàn với tương đối, giá trị thặng dư tuyệt đối thực hiện bằng cách rút ngắn đi thời gian lao động của công nhân và thay vào đó là gia tăng năng suất lao động. Chính việc tăng năng suất lao động xã hội với ngành sản xuất về vật phẩm tiêu dùng đã làm cho giá trị sức lao động giảm xuống theo. Cuối cùng thời gian lao động cần thiết cũng giảm.

Vừa rồi là một số những chia sẻ liên quan đến giá trị thặng dư là gì mà chúng tôi muốn gửi đến cho bạn đọc tham khảo. Sau khi nắm rõ rồi thì bạn sẽ thấy cả 2 phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tương đối và tuyệt đối này đều dễ dàng áp dụng được vào trong nền kinh tế thời điểm hiện tại. Đồng thời thì đây cũng là tiền để để doanh nghiệp tăng trưởng, tái sản xuất mở rộng cũng như gia tăng quy mô lớn mạnh hơn. Mọi thắc mắc cần giải đáp, vui lòng liên hệ với makemoney qua số hotline  0944.31.9963 nhé.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.